Het aandeel Nederlanders dat vindt dat er situaties zijn waarin het gerechtvaardigd is dat een man zijn vrouw slaat, is toegenomen. Uit nieuw onderzoek naar vrouwenemancipatie blijkt dat 15,8 procent deze mogelijkheid niet volledig afwijst. Staatssecretaris Judith Tielen van Emancipatie noemt de uitkomst „schrikbarend”.
De studie is uitgevoerd door onderzoekers van de universiteiten van Amsterdam en Tilburg. Ruim 84 procent van de ondervraagden vindt dat het nooit gerechtvaardigd is dat een man zijn vrouw slaat. Dat percentage lag in eerdere metingen hoger: in 2012 ging het om 88 procent en in 2022 om 87 procent.
Daarmee is het aandeel dat geweld onder bepaalde omstandigheden wel te rechtvaardigen vindt, gestegen naar 15,8 procent.
Tielen zegt zich grote zorgen te maken over die ontwikkeling. Volgens haar kunnen dergelijke opvattingen bijdragen aan het ontstaan en voortduren van geweld tegen vrouwen. „Het laat zien dat we echt nog veel te doen hebben om geweld tegen vrouwen uit te bannen”, zegt de staatssecretaris in een reactie op het onderzoek.
Uit eerdere cijfers van het CBS bleek al dat mannen en vrouwen op sommige punten verschillend denken over huiselijk geweld. In de Emancipatiemonitor 2024 zei 29 procent van de mannen het begrijpelijk te vinden wanneer een man terugslaat nadat zijn vrouw hem eerst heeft geslagen. Onder vrouwen was dat 26 procent.
Ook onderschreef 14 procent van de mannen de stelling dat bij mishandeling van vrouwen „waar twee vechten, twee schuld hebben”. Onder vrouwen was dat 9 procent.
Die cijfers gaan over andere vragen dan het nieuwe onderzoek en zijn daarom niet rechtstreeks met het percentage van 15,8 procent te vergelijken, maar laten wel zien dat acceptatie van geweld binnen relaties al langer onderdeel is van onderzoek naar emancipatie.
Het CBS houdt daarnaast periodiek bij hoeveel Nederlanders slachtoffer worden van huiselijk geweld. Voor de Prevalentiemonitor Huiselijk Geweld en Seksueel Grensoverschrijdend Gedrag 2024 vulden ruim 25.000 Nederlanders van 16 jaar en ouder een vragenlijst in. De monitor brengt onder meer psychisch en lichamelijk geweld, stalking en seksueel grensoverschrijdend gedrag in kaart.
De overheid richt zich de laatste jaren nadrukkelijker op geweld tegen vrouwen en dwingende controle binnen relaties. In augustus bleek uit overheidsonderzoek dat ruim 1,5 miljoen Nederlanders het gevoel hebben iemand te kennen die in een ongezonde of onveilige relatie zit.
Volgens Tielen blijft extra aandacht noodzakelijk. Het kabinet laat onder meer onderzoeken welke invloed anti-genderboodschappen en online stromingen zoals de zogenoemde manosfeer hebben op opvattingen over vrouwen en emancipatie. Sinds september is er bovendien een nationaal coördinator geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld.
